Propranolol, lek na fizyczną stronę lęku

W aptece kupisz go jako Propranolol WZF, Propranolol Accord i Propranolol Aurovitas. Rejestr obejmuje też roztwór doustny Hemangiol z kategorią Rpz, ale to preparat przeznaczony dla niemowląt z naczyniakiem i nie ma związku z leczeniem lęku.

Dane pochodzą z Rejestru Produktów Leczniczych (URPL). Dawkę i sposób stosowania ustala lekarz.

Na czym polega różnica wobec benzodiazepin

Lęk ma dwie warstwy. Pierwsza rozgrywa się w głowie: natrętne myśli, przewidywanie katastrofy, poczucie zagrożenia. Druga w ciele: adrenalina przyspiesza serce, rozszerza źrenice, napina mięśnie, wywołuje drżenie i suchość w ustach. Te dwie warstwy nakręcają się nawzajem, bo kołatanie serca odbierane jest jako dowód, że dzieje się coś złego.

Benzodiazepiny działają na pierwszą warstwę i pociągają za sobą drugą. Propranolol robi coś odwrotnego: przecina reakcję ciała, zostawiając myśli w spokoju. Dla części osób to wystarczy, żeby pętla się nie domknęła. Dla innych mało, bo problemem jest sama treść lęku, a nie tętno.

Gdzie sprawdza się najlepiej

• Trema przed wystąpieniem. Prezentacja, obrona pracy, egzamin ustny, występ muzyczny. Sytuacje przewidywalne, do których można się przygotować.
• Drżenie rąk. Objaw, który sam w sobie potrafi zniszczyć wystąpienie, bo jest widoczny dla otoczenia i nasila zawstydzenie.
• Kołatanie serca po napadzie paniki. Kiedy pacjent boi się głównie objawów sercowych, a badania nie wykazały nieprawidłowości.
• Osoby, które nie chcą leku uspokajającego. Kierowcy zawodowi i operatorzy maszyn, dla których senność jest problemem większym niż sam lęk.

Nie sprawdza się natomiast tam, gdzie lęk jest stały, rozlany i dotyczy wielu obszarów życia. W uogólnionym zaburzeniu lękowym leczeniem pierwszego wyboru są substancje przyjmowane codziennie, wymienione na liście leków przeciwlękowych.

Przeciwwskazania, których nie wolno pominąć w wywiadzie

Propranolol blokuje receptory beta w sercu, a przy okazji w oskrzelach, dlatego astma oskrzelowa jest przeciwwskazaniem. To najczęstszy powód, dla którego lekarz rezygnuje z tego leku u osoby, która sama o niego prosi.

Wśród działań niepożądanych opisuje się zmęczenie, chłodne dłonie i stopy, zawroty głowy przy wstawaniu oraz spadek tolerancji wysiłku. Objawy zwykle wynikają z samego mechanizmu, czyli ze zwolnienia akcji serca, i zależą od dawki.

Recepta w konsultacji online

Propranolol jest lekiem, przy którym teleporada ma sens, bo nie ma tu ryzyka uzależnienia ani nadużywania. Kluczowe jest jednak rzetelne wypełnienie wywiadu, bo o bezpieczeństwie decydują choroby układu oddechowego i krążenia, a nie samo nasilenie lęku. Lekarz zapyta o tętno spoczynkowe, ciśnienie i przyjmowane leki na serce.

Jeśli objawy z ciała są jedynym problemem i pojawiają się w konkretnych sytuacjach, opisz to wprost: przy jakich okazjach, jak często i co dokładnie się dzieje. Praktyczne zastosowanie przed wystąpieniem rozwijamy w tekście propranolol na tremę.

Pytania o propranolol