Lista leków przeciwlękowych dostępnych w Polsce
Substancje, moce i nazwy handlowe z Rejestru Produktów Leczniczych, pogrupowane według tego, co realnie odróżnia je w gabinecie: czasu działania i ryzyka uzależnienia.
Lista poniżej nie jest rankingiem. O wyborze decyduje rozpoznanie, wiek, choroby współistniejące i to, co pacjent już przyjmuje. Ta sama substancja bywa u jednej osoby pierwszym wyborem, a u innej przeciwwskazaniem.
Benzodiazepiny
Działają szybko, w ciągu kilkudziesięciu minut, i zbijają zarówno napięcie psychiczne, jak i objawy z ciała. Cena za to jest znana: tolerancja rozwija się w ciągu kilku tygodni regularnego stosowania, a odstawienie po dłuższym okresie wywołuje objawy odstawienne. Stąd zasada krótkiego stosowania i decyzja lekarza w każdym pojedynczym przypadku.
| Substancja | Moce w rejestrze | Przykładowe nazwy handlowe | Kategoria |
|---|---|---|---|
| alprazolam | 0,25 · 0,5 · 1 · 2 mg, także postacie o przedłużonym uwalnianiu | Xanax, Xanax SR, Afobam, Zomiren, Neurol, Alprox, Alpragen | Rp |
| lorazepam | 0,5 · 1 · 2,5 mg | Lorafen, Lorabex, Lorazepam Orion, Lorazepam TZF | Rp |
| bromazepam | 3 · 6 mg | Lexotan, Bromox, Sedam 3, Sedam 6 | Rp |
| klorazepan dipotasowy | 5 · 10 mg | Cloranxen, Tranxene | Rp |
| diazepam | 2 · 5 mg w tabletkach | Relanium, Diazepam Genoptim, Diazepam Grindeks | Rp |
| klonazepam | 0,5 · 2 mg | Clonazepamum TZF, Klonafen | Rp |
| oksazepam | 10 mg | Oksazepam TZF, Oxazepam Espefa, Oxazepam GSK | Rp |
| medazepam | 10 mg | Medazepam TZF | Rp |
Dane z Rejestru Produktów Leczniczych (URPL). Osobne opracowanie mamy dla klorazepanu dipotasowego, a działania niepożądane całej grupy zebraliśmy na stronie skutków ubocznych.
Leki bez ryzyka uzależnienia, działające doraźnie
Tu mieści się hydroksyzyna, lek przeciwhistaminowy o wyraźnym działaniu uspokajającym, oraz propranolol, który nie rusza nastroju, za to wygasza reakcje z ciała.
| Substancja | Moce w rejestrze | Przykładowe nazwy handlowe | Kategoria |
|---|---|---|---|
| hydroksyzyna | 10 · 25 mg w tabletkach powlekanych, syrop | Atarax, Hydroxyzinum VP, Hydroxyzinum Espefa, Comfortin | Rp |
| propranolol | 10 · 40 mg | Propranolol WZF, Propranolol Accord, Propranolol Aurovitas | Rp |
Propranolol jest beta-adrenolitykiem, więc ma własny zestaw przeciwwskazań, między innymi astmę i wolną akcję serca. Rozwijamy to na stronie o propranololu.
Leki przyjmowane codziennie, działające po tygodniach
To trzon leczenia zaburzeń lękowych. Efekt buduje się stopniowo, a pierwsze dni bywają gorsze niż przed rozpoczęciem leczenia, bo część substancji przejściowo nasila niepokój. Dawkę podnosi się powoli właśnie z tego powodu.
| Substancja | Moce w rejestrze | Przykładowe nazwy handlowe | Kategoria |
|---|---|---|---|
| escitalopram | 5 · 10 · 15 · 20 mg, krople 20 mg/ml | Escitalopram Actavis, Elicea, Depralin | Rp |
| sertralina | 25 · 50 · 100 · 150 mg | Zoloft, Asentra, Zotral, Stimuloton | Rp |
| paroksetyna | 20 · 40 mg | Seroxat, Paroxinor, Rexetin | Rp |
| wenlafaksyna | 37,5 · 75 · 150 · 225 mg, postacie o przedłużonym uwalnianiu | Efectin ER, Velaxin ER, Alventa | Rp |
| duloksetyna | 20 · 30 · 40 · 60 · 90 · 120 mg | Cymbalta, Dulsevia, Duloxetine Zentiva | Rp |
| pregabalina | 25 · 50 · 75 · 100 · 150 · 200 · 225 · 300 mg | Lyrica, Egzysta, Pregabalin Sandoz | Rp |
| buspiron | 5 · 10 mg | Spamilan | Rp |
| opipramol | 50 mg | Pramolan, Apropol, Sympramol | Rp |
Moce i kategorie pochodzą z rejestru URPL. Nazwy handlowe podano przykładowo, każda substancja ma więcej preparatów generycznych.
Jak lekarz wybiera z tej listy
- Obraz objawów. Napady paniki, stałe zamartwianie się i lęk przed konkretną sytuacją prowadzą do różnych decyzji, mimo że pacjent nazywa to tak samo.
- Czas trwania problemu. Kilkudniowe napięcie po konkretnym zdarzeniu to inna sytuacja niż objawy ciągnące się od pół roku.
- Choroby współistniejące. Astma wyklucza propranolol, niewydolność nerek wymusza korektę dawki pregabaliny, jaskra i przerost prostaty ograniczają hydroksyzynę.
- Historia uzależnień. Nadużywanie alkoholu lub leków uspokajających w przeszłości praktycznie zamyka drogę do benzodiazepin.
- Pozostałe leki. Ryzyko interakcji rośnie wraz z liczbą preparatów, także tych kupowanych bez recepty.
Czego na tej liście nie znajdziesz
Nie ma tu preparatów dostępnych bez recepty, bo żaden z nich nie jest zarejestrowany jako lek przeciwlękowy. Waleriana, melisa, passiflora i magnez to osobna kategoria, którą opisujemy na stronie leki przeciwlękowe bez recepty. Nie ma też leków przeciwpsychotycznych, które bywają stosowane w lęku poza wskazaniem rejestracyjnym i wymagają prowadzenia przez psychiatrę w gabinecie.
Ważne. Jeśli pojawiają się myśli o odebraniu sobie życia, nie czekaj na konsultację online. Zadzwoń na Telefon zaufania 116 123, na całodobowe Centrum Wsparcia 800 70 2222, a gdy zagrożone jest życie, pod numer alarmowy 112. Rozmowa jest bezpłatna i anonimowa.
Pytania o listę leków przeciwlękowych
Ile substancji przeciwlękowych jest zarejestrowanych w Polsce?
W praktyce klinicznej używa się kilkunastu. Osiem to benzodiazepiny (alprazolam, lorazepam, bromazepam, oksazepam, medazepam, klorazepan dipotasowy, diazepam, klonazepam), do tego dochodzą hydroksyzyna, buspiron, opipramol, pregabalina, propranolol oraz leki przeciwdepresyjne stosowane w zaburzeniach lękowych. Każda z tych substancji ma w rejestrze kategorię Rp.
Który lek przeciwlękowy jest najsilniejszy?
Pytanie brzmi inaczej, niż wygląda. Benzodiazepiny dają najszybszą i najwyraźniejszą ulgę, ale nie leczą zaburzenia i po kilku tygodniach regularnego stosowania tracą skuteczność. Lekami o najlepiej udokumentowanym działaniu w zaburzeniach lękowych są substancje przeciwdepresyjne, choć na efekt trzeba poczekać tygodnie.
Czy któryś lek z tej listy jest dostępny bez recepty?
Żaden. Wszystkie wymienione substancje mają w Rejestrze Produktów Leczniczych kategorię Rp. Bez recepty kupisz jedynie preparaty roślinne i magnez, o których piszemy osobno.
Czy lekarz może zamienić lek na tańszy odpowiednik?
Tę decyzję podejmuje farmaceuta w aptece na zasadach określonych przepisami, o ile recepta nie zawiera adnotacji zakazującej zamiany. Odpowiednik zawiera tę samą substancję w tej samej mocy, różni się nazwą, wytwórcą i ceną.
Nie wiesz, która grupa jest dla Ciebie
Opisz objawy w wywiadzie. Dobór leku należy do lekarza i to on ocenia, czy teleporada w Twoim przypadku wystarczy.
Konsultacja online, 250 zł- Rejestr Produktów Leczniczych (URPL) oraz Charakterystyki Produktów Leczniczych
- pacjent.gov.pl, e-recepta i Internetowe Konto Pacjenta
Materiał ma charakter informacyjny i nie zastępuje konsultacji lekarskiej. O rozpoczęciu, zmianie i zakończeniu leczenia decyduje lekarz po indywidualnej ocenie. W kryzysie psychicznym zadzwoń pod numer 116 123, a gdy zagrożone jest życie, pod 112.