Propranolol na tremę

Trema ma dwa składniki. Pierwszy to przewidywanie porażki: przekonanie, że zapomnisz tekstu, że ktoś zauważy zdenerwowanie, że wyjdziesz na niekompetentnego. Drugi to reakcja fizjologiczna: adrenalina przyspiesza serce, napina mięśnie, wysusza usta i wywołuje drżenie. Te dwa składniki napędzają się nawzajem, bo drżące ręce są odbierane jako dowód, że sprawy idą źle.

Gdzie propranolol wchodzi w tę pętlę

Lek przecina drugi składnik. Receptory beta w sercu i naczyniach przestają odbierać sygnał adrenalinowy, więc tętno nie skacze, ręce nie drżą, głos się nie łamie. Myśl "zaraz się skompromituję" pozostaje, ale przestaje dostawać potwierdzenia z ciała. U wielu osób to wystarczy, żeby napięcie nie narastało lawinowo.

Dlatego propranolol bywa stosowany tam, gdzie liczy się sprawność motoryczna i głos: przy prezentacjach, obronach prac, egzaminach ustnych, wystąpieniach na scenie. Nie osłabia funkcji poznawczych, więc nie ma tu kompromisu między spokojem a przytomnością umysłu, typowego dla leków uspokajających.

Dla kogo to nie jest dobry pomysł

Zestawienie oparte na przeciwwskazaniach opisanych w charakterystykach produktów leczniczych zawierających propranolol. Pełną ocenę przeprowadza lekarz.

Astma jest tu najczęstszą przeszkodą i zdarza się, że pacjent o niej nie wspomina, bo od lat nie miał zaostrzenia. Dla lekarza to informacja kluczowa, więc podaj ją nawet wtedy, gdy uważasz sprawę za zamkniętą.

Czego propranolol nie zrobi

• Nie usunie lęku uogólnionego. Przy stałym zamartwianiu się o wiele spraw naraz działa na objaw, nie na problem.
• Nie wyleczy fobii społecznej. Przekonania o sobie i o ocenie innych zostają. Tu pracuje psychoterapia.
• Nie zastąpi przygotowania. Spokojne ręce nie nadrobią nieprzygotowanej prezentacji.
• Nie da się go brać "na wszelki wypadek". To lek krążeniowy z realnymi przeciwwskazaniami, a nie suplement na stres.

Praktyczne uwagi

Pierwszej dawki nie testuje się w dniu ważnego wystąpienia. Sensowniej sprawdzić reakcję wcześniej, w spokojnych warunkach, żeby wiedzieć, czy nie pojawia się nadmierne zmęczenie albo zawroty głowy przy wstawaniu. Lekarz określa dawkę i moment przyjęcia, bo zależą one od tętna spoczynkowego i ciśnienia.

Przy sporadycznym stosowaniu przed wystąpieniami nie ma problemu z odstawianiem. Inaczej jest przy leczeniu ciągłym, na przykład z powodu nadciśnienia, gdzie nagłe przerwanie grozi odbiciem tętna i ciśnienia. Szczegóły dotyczące samej substancji zebraliśmy na stronie propranololu, a porównanie z innymi grupami znajdziesz na liście leków przeciwlękowych.

Jeśli trema jest jednym z wielu objawów, a lęk towarzyszy Ci na co dzień, sam propranolol nie wystarczy. W takiej sytuacji lekarz rozważa leczenie przyjmowane codziennie, o którym piszemy na stronie głównej. Warto też sprawdzić, co realnie kupisz bez recepty, zanim sięgniesz po preparat z półki.

Pytania o propranolol i tremę